وضعیت نابسامان نمایشنامه‌نویسی مذهبی باعث نگارش اثر جدیدم شد

به گزارش گروه فرهنگی خبرگزاری میزان به نقل از پایگاه خبری حوزه هنری، سیروس همتی خود را بازیگر می‌داند اما تعداد متون نمایشی‌ای كه نوشته است بسیار چشمگیر است و از آنجایی كه بیشتر نمایشنامه‌های او تم مذهبی دارند، به عنوان یك نمایش‌نویس مذهبی هم در بین تئاتری‌ها مطرح است.

در حال حاضر نمایشنامه‌ «یك شاخه گل سرخ» از آثار سیروس همتی كه توسط انتشارات سوره‌ مهر منتشر شده با كارگردانی فرید یوسف‌پور در تماشاخانه‌ ماه بر روی صحنه است. اجرای این اثر بهانه‌ای شد تا گفت‌وگویی با این نویسنده‌ پرتلاش داشته باشم.

* نمایشنامه‌ «یك شاخه گل سرخ» از آثار شما به تازگی در تماشاخانه‌ ماه حوزه هنری به روی صحنه رفته است. از اجرای این نمایش به لحاظ ساختاری و فنی راضی هستید؟
- هر نویسنده‌ای وقتی اثرش را برای اجرا به كارگردانی می‌سپرد دوست دارد كه نمایش، حداقل استانداردهای اجرا را داشته باشد. شأنیت متن و شأنیت نویسنده در گرو یك اجرای قابل قبول است. آقای یوسف‌پور از دوستان خوب من است و در حد بضاعتش اجرای خوبی از این متن را به روی صحنه برده است و من از تماشای اثر بسیار لذت بردم و راضی‌ام.

* همكاری شما در مقام نمایشنامه‌نویس با كارگردانان جوان چگونه است؟ آیا اگر شناختی از پیشینه‌ كارگردان نداشته باشید، اجازه‌ اجرای متن‌تان را به او نمی‌دهید؟
- من بشخصه به حمایت از كارگردانان جوان مستعد اعتقاد ویژه دارم و بر این عقیده‌ام كه باید به هر نحو ممكن از آن‌ها حمایت كرد. اما این به معنی این نیست كه چشم بسته متنی را برای اجرا در اختیار گروهی نوپا قرار دهم. تجربه به من آموخته كه اگر در ابتدای راه با كارگردان جوان، مذاكرات معمول برای اجرای اثری با كیفیت قابل قبول صورت نگیرد ممكن است گروه نمایش آن تلاش و ممارست مورد انتظار را نداشته باشد! برای همین من همیشه به گروه‌های جوان این فرصت را می‌دهم كه روی متن تمرین كنند و بعد اگر به سطح انتظارم نزدیك شدند، اجازه برای اجرای عمومی را با كمال میل می‌دهم. این سختگیری برای بالا بردن سطح كیفی كار لازم است؛ چراكه اگر گروه با هشتاد درصد ظرفیت انرژی‌شان كار می‌كردند با این اولتیماتوم، تلاششان را به صددرصد خواهند رساند و این از نظر من یك بُرد دو طرفه است.

* شما از آن دست نمایشنامه‌نویسانی هستید كه سر تمرین گروه حاضر می‌شوند و نظرات‌شان را به كارگردان دیكته می‌كنند؟
- به این جمله‌ معروف سعدی اعتقاد راسخ دارم كه می‌گوید «تا نپرسند مگو». اگر بر سر تمرین‌ها حاضر می‌شوم در ابتدا از هر گونه اظهار نظری خودداری می‌كنم مگر زمانی كه كارگردان و گروه خودشان نظرم را بخواهند. نظرات من همواره به عنوان پیشنهادهایی مطرح می‌شوند و نه الزامات. در اجرای «یك شاخه گل سرخ» نیز تعامل بسیار خوبی بین من و گروه نمایش وجود داشت و من نظراتم را راجع به دكور، طراحی صحنه و حتی موسیقی به آن‌ها منتقل كردم. گروه نیز با روی باز از این پیشنهادها استقبال كرد؛ چراكه دریافتند این تغییرات برای بهبود كار مثمرثمر هستند.

* كارگردان «یك شاخه گل سرخ» چقدر در متن اصلی تغییرات ایجاد كرده؟ اساسا اجازه‌ ایجاد تغییرات را به كارگردان‌ها می‌دهید؟
- وقتی تغییرات در راستای بهبود بهتر شدن كار باشد، خب چراكه نه؟ باید اعتراف كنم كارگردان اثر، لحظاتی به كارش افزوده كه در متن نبوده اما بسیار بجا انجام شده است؛ به طوری كه مرا شگفت‌زده كرد. وقتی كارگردان تحلیل درستی از متن داشته باشد با اضافه كردن بخش‌های كوچكی به متن، می‌تواند كلیت اثر را یك گام به جلوتر ببرد و این برایم بسیار لذت‌بخش است.

* از «یك شاخه گل سرخ» فاصله بگیریم. شما تجربه‌ بازیگرانی، كارگردانی و نویسندگی را در كارنامه‌ كاری خود دارید. علاقه اصلی خود را در كدام یك از این رشته‌ها می‌بینید؟
- بازیگری عشق بزرگ من است. اما اگر به عنوان یك بازیگر، پیشنهاد بازی نداشته باشم چه كنم؟ این مشكلی است كه اغلب بازیگران با آن مواجه هستند و برای گذران زندگی مجبور به انجام كارهای دیگر هستند. البته من به نویسندگی هم وابستگی خاصی دارم. اولین متنی كه نوشتم، نمایشنامه‌ «محال هم ممكن است» بود كه دلبستگی‌ام را به نمایشنامه‌نویسی دوچندان كرد. این متن موفقیت‌های متعددی كسب كرد كه مشوقم برای ادامه در نمایشنامه‌نویسی شد.

* حالا برای شما نویسندگی سخت‌تر است یا بازیگری؟
- هر كاری سختی خود را دارد اما به نظر من نمایشنامه‌نویس و كارگردانی به مراتب از بازیگری دشوارتر است. نمایشنامه‌نویس یك جهان با تمام شخصیت‌ها، ارتباطات و جزئیاتش را از هیچ خلق می‌كند. شخصیت‌پردازی تك تك كاراكترها یا پرداخت داستان نمایش به هیچ وجه كار آسانی نیست. انرژی كه نویسنده در نوشتن متن می‌گذارد، ده برابر انرژی بازیگری و كارگردانی است. من كارگردان را یك مدیر می‎دانم كه باید كنترل درستی بر عواملش (چه گروه بازیگری و چه گروه اجرایی) داشته باشد. بازیگر هم تنها كافی‌ است كه به درك درست از متن برسد و بعد روی صحنه ایفای نقش كند. اما متن پایه و اساس یك تئاتر است و برای همین معتقدم نمایشنامه‌نویسی كار دشواری است.

* چند نمایشنامه‌ از شما چاپ شده است؟
- 25 نمایشنامه‌ چاپ شده دارم كه بیشتر آن‌ها تم مذهبی دارند. اگر تمام متن‌هایی كه نوشته‌ام و اجازه چاپ نگرفته‌اند را به این عدد اضافه كنم می‌توانستم به عنوان پركارترین نمایشنامه‌نویس جوان معرفی شوم.

* چرا اغلب نمایشنامه‌هایتان مذهبی است؟ مذهبی‌نویس شده‌اید چون حمایت‌ها از این ژانر بیشتر است یا اینكه مذهب، دغدغه‌ شخصی خودتان است؟
- آثار مذهبی‌ام نه به علت حمایت‌ها، بلكه به خاطر اعتراض‌های خودم نوشته شده است. من از اینكه تئاتر مذهبی به قهقرا می‌رود بسیار متاسفم. یكی از دلایلی كه من را به سمت نوشتن به تئاتر مذهبی سوق داد همین وضعیت نابسامان نمایشنامه‌نویسی مذهبی بود. خواستم با آثارم بگویم كه می‌توان جور دیگری هم به موضوعات مذهبی پرداخت و در واقع به نوعی اعتراضم را نسبت به آثار بی‌كیفیت مذهبی اعلام كنم. علاوه بر این من در خانواده‌ای پرورش یافتم كه مذهبی بودند و این هم مزید بر علتی شد تا دغدغه‌ام حول محور مذهب بیش از موضوعات دیگر باشد.

* البته برای بعضی نویسندگان، حمایت‌های ارگانی به نوعی انگیزه است!
- برای من این‌گونه نیست. برخی نهادهای به اصطلاح حامی، نه تنها حمایت نمی‌كنند بلكه مدام سر راه نمایشنامه‌نویسان سنگ‌اندازی هم می‌كنند. معتقدم این رویكرد در هر حالتی كه به آن بنگریم به تئاتر مذهبی و بیش از آن به اعتماد بین نمایشنامه‌نویس و مسئولان صدمه می‌زند. تئاتر مذهبی برای بسیاری از مدیران مساوی شده با روضه‌خوانی. اینكه ما نمایشی را باب میل مدیران بنویسیم و بعد هم با اتوبوس تماشاگر برای آن بیاورند كه فقط احساسات مخاطب را درگیر كند و تلنگری به تفكر او نزند، چه فایده‌ای دارد؟ معتقدم حتی اگر قرار است نمایشنامه‌نویس در چارچوب خطوط قرمز و خواست مدیران قلم بزند باز هم باید به او این آزادی عمل را بدهند كه جهان اندیشه خود را بنویسد.

* ایده‌های نمایشنامه‌های مذهبی‌تان را از كجا وام می‌گیرید؟ و چقدر زمان صرف نوشتن یك نمایشنامه می‌كنید؟
- برای نویسنده مشاهده‌ یك اتفاق یا شنیدن یك حرف یا جمله می‌تواند شروع یك داستان درام باشد. من همیشه دفترچه كوچكی همراه دارم كه الهاماتم را در آن می‌نویسم. منشا این الهامات می‌تواند رخدادهای به ظاهر بی‌اهمیتی باشد كه همواره پیرامون ما در حال وقوع ‌است. تبدیل شدن الهامات به متن درام، انرژی زیادی از نویسنده می‌گیرد. بارها برایم پیش آمده كه زمان زیادی را صرف نوشتن یك صحنه كرده‌ام و با بازخوانی مجددش آن را به دور انداخته‌‌ام؛ چراكه گاهی الهامات هست، اما منطق نیست. بعضی وقت‌ها منطق در متن وجود دارد اما از الهامات خبری نیست. به نظرم نمایشنامه‌ای خوب است كه تكنیك و ساختارش همپای جهان الهاماتش هر دو به یك میزان مخاطب را با خود همراه كنند. برخی از نمایشنامه‌ها تكنیك فوق‌العاده‌ای دارند اما جان ندارند؛ چون نویسنده، داستان را فدای تكنیك كرده است. این ماجرا، حالت عكس هم دارد. گاهی داستان، بسیار خوب است اما بسیار بد نوشته شده. نمایشنامه‌نویسان برجسته‌ای مثل مرحوم رادی، مرحوم ساعدی، بهرام بیضایی، محمد چرمشیر، علیرضا نادری و محمد مساوات از جمله هنرمندانی هستند كه موفق شده‌اند ساختار و تكنیك را در كنار الهامات در متن درام به مخاطب عرضه كنند.

* به عنوان سوال آخر، به نظر شما مركز هنرهای نمایشی حوزه هنری چه كمكی می‌تواند به توسعه و بسط نمایشنامه‌نویسی مذهبی كند؟
- آقای كوروش زارعی مدید جدید این مركز، خود دغدغه تئاتر مذهبی دارد. این خیلی مهم است كه دغدغه‌ مدیر با هنرمندان همسو باشد. توقع می‌رود كه تئاتر دینی زیر سایه مدیریت ایشان در حوزه هنری، متعالی توسعه یابد. زارعی معتقد است كه تئاتر باید برای مردم باشد و سعی می‌كند تا مردم عادی را به مخاطبان تئاتر تبدیل كند؛ این اتفاق بسیار خجسته است. او از بدو ورودش به عنوان مدیر مركز هنرهای نمایشی حوزه هنری حركت‌های مثبتی انجام داده كه امیدوارم در طی مسیر كاری خود، بیش از پیش موفق باشد.


انتهای پیام/

[ منبع این خبر سایت میزان، فرهنگی می باشد، برای مشاهده متن اصلی خبر می توانید روی این قسمت کلیک کنید ]

برای نمایش تمام اخبار مرتبط با عنوان «وضعیت نابسامان نمایشنامه‌نویسی مذهبی باعث نگارش اثر جدیدم شد» اینجا کلیک کنید. شفاف سازی:
خبر فوق در سایت میزان، فرهنگی منتشر شده و صرفا در این سایت بازنشر شده است. چنانچه به خبر فوق اعتراض دارید برای حذف آن روی این قسمت کلیک کنید.

نکته: با توجه به جمع آوری خودکار مطالب از سطح وب در صورت مشاهده هرگونه تخلف و یا اخبار غیر مجاز و یا اعتراض به انتشار مطالب سایت ها با ایمیل khabargroup.info@gmail.com در تماس باشید

تبلیغات





جدیدترین اخبار منتشر شده

تبلیغات